Służebność przesyłu

Właściciele nieruchomości często borykają się z problemami wynikającymi z posadowienia na ich działkach różnego rodzaju urządzeń przesyłowych. Może to być słup energetyczny, rura gazociągu, rurociąg naftowy, czy nawet instalacja ogrzewania miejskiego. Urządzenia te istnieją faktycznie od wielu lat, jednak dopiero od roku 2008 w polskim systemie prawnym pojawiła się pełna możliwość uregulowania tego problemu. Stało się to dzięki wprowadzeniu tzw. służebności przesyłu.

Czym jest służebność przesyłu

Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, w ramach którego właściciel nieruchomości wyraża zgodę na korzystanie z niej przez przedsiębiorcę w celu umieszczenia na niej urządzeń przesyłowych. Instytucja ta znajduje zastosowanie przede wszystkim do sieci energetycznych, gazowych, wodociągowych, czy naftowych. Powyższa lista nie jest jednak katalogiem zamkniętym. Każdy rodzaj urządzenia przesyłowego może stanowić podstawę do ustanowienia takiej służebności. Przeczytaj jak służebność przesyłu tłumaczy wikipedia.

Po jej ustanowieniu służebność obejmuje swoim zasięgiem przede wszystkim uprawnienie do wybudowania (lub zalegalizowanie już istniejących) urządzeń przesyłowych. Poza tym jednak jej zakres zazwyczaj jest nieco szerszy i wynika z kwestii praktycznych związanych z wybudowanymi instalacjami. W zakres uprawnień przedsiębiorstwa wchodzi również prawo wstępu służb przedsiębiorcy przesyłowego na nieruchomość wnioskodawców w celu eksploatacji, modernizacji, naprawy, konserwacji i kontroli stanu technicznego.

Ponadto w zależności od konkretnych przypadków indywidualnie określa się do tego dodatkowe uprawnienia przedsiębiorcy. Takim uprawnieniami mogą być na przykład powstrzymywanie się właściciela od korzystania z nieruchomości jakiś sposób i na pewnym jej obszarze. Są to jednak sytuacje indywidualne i należy je rozpatrywać wysoce indywidualnie

Jak ustanowić służebność przesyłu

Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym i podstawowym sposobem jego utworzenia jest umowa. W przypadku zgodności pomiędzy stronami ustalają one po prostu zakres i wysokość wynagrodzenia za ustanowienie takiego prawa. Dla ważności takich ustaleń należy pamiętać, że koniecznym jest złożenie przez właściciela nieruchomości oświadczenia w formie aktu notarialnego.

Niestety w związku z wprowadzeniem tej instytucji do systemu prawnego w roku 2008 wiele urządzeń przesyłowych stojących na działkach w całej Polsce pozostaje w stanie nieuregulowanym. Praktyka wskazuje w takich przypadkach, że przedsiębiorstwa przesyłowe raczej niechętnie wyrażają zgodę na dobrowolne ustalenie warunków umowy. W takim przypadku właścicielowi przysługuje uprawnienie do wystąpienia do sądu z roszczenie o ustanowienie służebności na drodze sądowej.

Należy pamiętać, że ustanowienie służebności następuje za wynagrodzeniem, które określa bądź to umowa stron, bądź wyrok sądu. W końcu w wyniku legalizacji tego stanu prawnego dochodzi do istotnego obniżenia wartości działek na których urządzenia stoją.

Jakiej wysokości przysługuje Ci wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu

Jeżeli służebność przesyłu ustalana jest w drodze umowy między stronami, to wartość tego prawa jest uzgadniania w drodze negocjacji. W takim wypadku wysokość wynagrodzenia będzie przedmiotem dowolnego ustalenia stron. Przestrzec jednak należy przed pochopnym przyjmowaniem propozycji przedsiębiorców przesyłowych. Proponowane pierwotnie stawki są zazwyczaj dalece zniżone, co może wynikać zarówno z chęci obniżenia kosztów danej inwestycji, jak i zwykłego niedoszacowania wartości.

Kiedy chodzi o kwestię ustalania wynagrodzenia przed sądem, to najczęściej o dokładnej wysokości wynagrodzenia będzie decydowała opinia biegłego sądowego. Z uwagi na fakt, że służebność przesyłu jest instytucją młodą w polskim systemie prawnym III RP, nie wykształciły się jeszcze sztywne standardy wyceny. Skutkuje to znacznymi różnicami w wysokości wypłacanego wynagrodzenia.

Do dnia dzisiejszego udało się ustalić co prawda szereg wskazówek odnoszących się do wysokości wyceny, jednak są to wciąż jeszcze granice nieostre. Należy jednak podkreślić, że zasadniczymi składnikami wynagrodzenia są:

  1. odszkodowanie związane ze spadkiem wartości nieruchomości w związku z przebiegiem urządzeń przesyłowych przez nieruchomość wnioskodawcy. W tym zakresie biegły rzeczoznawca majątkowy powinien uwzględnić zwłaszcza:
  2. przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub też studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego,
  3. szerokość stref kontrolowanych dla urządzeń przesyłowych,
  4. wpływ urządzeń przesyłowych na możliwość wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem określonym w miejscowym planie lub też w Studium,
  5. koszty przystosowania nieruchomości, przez którą przebiegają urządzenia przesyłowe, do stanu pozwalającego na jej wykorzystanie zgodnie przeznaczeniem, w szczególności koszty robót mających na celu wybudowanie przejazdów nad gazociągiem,
  6. koszty poniesione przez wnioskodawcę na wybudowanie infrastruktury przy uwzględnieniu powierzchni nieruchomości obciążonych służebności do powierzchni wszystkich działek wnioskodawcy,
  7. wynagrodzenie za prawo przejścia lub przejazdu przez nieruchomość celem dostępu do urządzeń przesyłowych;
  8. trwały spadek wartości nieruchomości związany z posadowieniem urządzeń przesyłowych;
  9. utracone korzyści wynikające z posadowienia urządzeń przesyłowych na nieruchomościach wykorzystywanych w działalności gospodarczej wnioskodawcy
  10. właściwe wynagrodzenie za korzystanie przez uczestnika postępowania z nieruchomości wnioskodawcy w przyszłości.

Jak widać powyżej proces ustalania wynagrodzenia jest co najmniej procesem złożonym. Wobec znacznej rozbieżności w ocenie tych zagadnień przez rzeczoznawców wysokość wycen często nie oddaje prawidłowej wartości ustanawianego prawa. Z tego powodu wysoce zalecanym jest korzystanie w postępowaniu sądowym tyczącym się służebności przesyłu z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.

Stan prawny artykułu: 14 lutego 2016 roku

Search